Ból związany z endometriozą to temat bardzo obszerny i rozwijany przez specjalistów różnych dziedzin.
Skąd bierze się ból w przebiegu endometriozy?
Poniżej przedstawiam uproszczony schemat powstawania bólu:
- ogniska endometriozy podlegają zmianom zachodzącym wraz z cyklem menstruacyjnym i krwawią w czasie miesiączki;
- krwawienie to powoduje powstanie miejscowego stanu zapalnego;
- uruchamiane zostają reakcje obronne organizmu;
- niestety w miejscu po stanie zapalnym powstają mikro-zrosty.


Co robią te stany zapalne i zrosty?
- wywołują ból;
- ograniczają ruchomość sąsiednich tkanek;
- zaburzają funkcje narządów;
- podnoszą obronne napięcie mięśniowe;
- sam ból oraz ograniczenie ruchomości mogą wpływać na powstawanie kompensacji w ciele (np. zamknięta klatka piersiowa czy napięty brzuch).
Ponad to obserwuje się zjawisko centralnej sensytyzacji, które jest częste w przypadku bólu przewlekłego.
Jeśli mózg otrzymuje przez dłuższy czas informacje bólowe z danego rejonu ciała, to zaczyna te bodźce wzmacniać.
W konsekwencji, nawet gdy czynnik pierwotnie wywołujący ból uległ zmianie, odczucie bólu może dalej istnieć i być nieproporcjonalne do aktualnego stanu tkanek.


Ból:
- to zjawisko subiektywne. Zależy od indywidualnych cech, od kondycji układu nerwowego, przekonań, poziomu lęku, dotychczasowych doświadczeń.
- podlega modulacji. Różne czynniki mogą wpływać na jego czas trwania i natężenie; nawet po ustaniu działania czynnika pierwotnego.
- jest prawdziwy. ZAWSZE Odczuwanie bólu tworzone jest w mózgu ale nigdy nie jest to “tylko w głowie”.
Z tego powodu terapia bólu powinna być MULTIDYSCYPLINARNA i w zależności od indywidualnych potrzeb łączyć farmakoterapię, fizjoterapię, psychoterapię, aktywność fizyczną, alternatywne terapie np. akupunkturę.
Znalezienie własnego skutecznego sposobu na zarządzanie dolegliwościami bólowymi to proces często długotrwały i frustrujący.. natomiast warty podjętego wysiłku.

Poniżej przedstawiam przykładowe sekwencje AUTOTERAPII bólu w przebiegu endometriozy:
- Oddech
Przydatny przy: ból menstruacyjny, ból w czasie owulacji, ból w czasie współżycia, bóle lędźwiowo-krzyżowe, bóle klatki piersiowej, ból barku, regulacja układu nerwowego.
Postaraj się by każdy wdech rozszerzał Twoje żebra: na boki i w plecy (tzw. oddech 360). Oddech przeponowy może nieść ogrom korzyści w terapii bólu związanego z endometriozą. Ruch przepony naturalnie mobilizuje trzewia (również narządy miednicy mniejszej), Ułatwia drenaż limfatyczny oraz powrót krwi żylnej z miednicy. Reguluje pracę nerwu błędnego. Wycisza.
2. Mobilność kręgosłupa i bioder.
Przydatne przy: ból menstruacyjny, ból w czasie owulacji, ból w czasie współżycia, bóle lędźwiowo-krzyżowe, bóle klatki piersiowej, dolegliwości jelitowe.
3. Dno miednicy
Przydatne przy: ból menstruacyjny, ból w czasie owulacji, ból w czasie współżycia, bóle lędźwiowo-krzyżowe.
Mięśnie dna miednicy są podporą dla macicy, pęcherza moczowego i odbytnicy. W przebiegu endometriozy, ich praca bywa często zaburzona. Najczęściej mięśnie te są niewydolne, zbytnio napięte czy wręcz „zamrożone”. Może to powodować ból w czasie współżycia czy badania ginekologicznego. Ich świadome napinanie i rozluźnienie po napięciu są kluczowym elementem terapii. Spróbuj napiąć je na wydechu a na wdechu całkowicie rozluźnić. Oddychaj przy tym w dolne żebra, rozluźnij ciało. Możesz potrzebować więcej czasu na rozluźnienie.
Rozluźnienie ułatwiają również ćwiczenia:
- bujanie miednicą na piłce „flaku”;
- pozycja łokciowo-kolankowa.
Jeśli masz wątpliwości czy dobrze napinasz/rozluźniasz dno miednicy – udaj się do fizjoterapeuty uroginekologicznego.
4. Brzuch
Przydatne przy: dolegliwości jelitowe, ból menstruacyjny, ból w czasie owulacji, ból w czasie współżycia, bóle lędźwiowo-krzyżowe, regulacja układu nerwowego.
Techniki te najlepiej wykonać w pozycji leżącej z lekko ugiętymi nogami (brzuch jest wtedy bardziej rozluźniony).
- Okrężnymi ruchami masuj brzuch od PRAWEGO talerza biodrowego w górę do prawego łuku żeber – W POPRZEK od prawej do lewej – od LEWEGO łuku żeber w dół do lewego talerza biodrowego.
- Okrężnymi ruchami masuj wzdłuż łuku żeber.
- Pępek – rozciągaj w każdym kierunku.
- Technika „bujanie otrzewną”/”na więzadło szerokie macicy”. Ułóż dłonie w łódeczki i umieść je na wysokości linii łączącej przednie kolce biodrowe. Dłonie powinny „wpaść” w odpowiednie miejsce. Pobujaj tkankę jak kołyskę z prawej do lewej.
- Technika na więzadła obłe macicy. Ułóż opuszki palców nad kośćmi łonowymi. Z lekkim dociskiem przesuń je po kościach.
5. Mięśnie CORE
Mięśnie core czyli mięśnie dna miednicy, poprzeczny brzucha, wielodzielny oraz przepona są ważnym elementem terapii.
Wydolne mięśnie core dają „podporę” narządom jamy brzusznej i miednicy mniejszej, szczególnie jelitom i macicy.
Przedstawiam przykładową sekwencję ćwiczeń które pobudzają właśnie te grupy mięśniowe. Postaraj się aktywować mięśnie dna miednicy, poprzeczny brzucha i oddychać torem dolno-żebrowym – sprawi to, że Twój tułów będzie stabilny/nieruchomy pomimo, że będziesz unosić miednicę czy poruszać kończynami.
Aktywacja mięśni core nie zawsze jest prosta. Jeśli czujesz, że nie wiesz jak to zrobić, wtedy warto udać się do fizjoterapeuty po wskazówki.
6. Aktywacja nerwu błędnego – odsyłam do wpisu AUTOTERAPIA NERWU BŁĘDNEGO (Autoterapia nerwu błędnego – Michalina Kaczmarek Fizjoterapia (fizjoterapiadlakobiet.com))
Na koniec jeszcze moja ulubiona sekwencja na PIŁCE „FLAKU”: